"คาเฟ่สัตว์เลี้ยง" แหล่งแพร่เชื้อโรคจากสัตว์สู่คน 

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ขอชี้แจง เรื่อง การจัดระเบียบคาเฟ่สัตว์เลี้ยง โดยพบว่าธุรกิจคาเฟ่สัตว์เลี้ยงจัดให้มีการจำหน่ายอาหารและเครื่องดื่มของคน พร้อมมีสัตว์เลี้ยงปะปนกันในพื้นที่เดียวกันภายในค่าเฟ่สัตว์เลี้ยง ซึ่งธุรกิจดังกล่าวจัดเป็นสถานที่จำหน่ายอาหารตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข ดังนี้
     1. พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 เป็นกฎหมายที่ใช้หลักการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีอำนาจหน้าที่ ตรวจสอบ ควบคุม กำกับดูแลใช้ในเขตพื้นที่รับผิดชอบของตนเอง กรณีสถานที่จำหน่ายอาหารมีบทบัญญัติกำหนดว่า ก่อนดำเนินกิจการผู้ใดประสงค์จัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหารที่มีพื้นที่เกินกว่า 200 ตร.ม. ต้องได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ซึ่งก็คือ นายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น ๆ อีกทั้งต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ตามข้อบัญญัติท้องถิ่น หรือเงื่อนไขในใบอนุญาตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงมีอำนาจออกข้อบัญญัติท้องถิ่น ในการกำหนดประเภทสถานที่จำหน่ายอาหารตามประเภทอาหาร ลักษณะหรือวิธีการจำหน่าย กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการจัดตั้ง ใช้ ดูแลรักษาสถานที่และสุขลักษณะของบริเวณที่ใช้จำหน่ายอาหาร และกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการป้องกันเหตุรำคาญและโรคติดต่อ
     สำหรับผู้ฝ่าฝืนกฎหมายนี้ มีบทลงโทษกำหนดไว้ หากผู้ใดจัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหารโดยไม่ได้รับใบอนุญาตต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 50,000 บาท และผู้ดำเนินกิจการไม่ปฏิบัติคำสั่งเจ้าพนักงานท้องถิ่นที่สั่งให้แก้ไขปรับปรุง โดยไม่มีเหตุอันสมควร ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 50,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
     2. กรมอนามัยจัดทำ คู่มือวิชาการสุขาภิบาลอาหารสำหรับเจ้าหน้าที่ เผยแพร่ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วประเทศ ซึ่งมาตรฐานวิชาการกำหนดสุขลักษณะของสถานที่จำหน่ายอาหาร และการควบคุมกำจัดสัตว์แมลงพาหะนำโรค รวมถึงสัตว์เลี้ยงด้วย โดยไม่ให้มีสัตว์ต่าง ๆ เข้ามาปะปนในพื้นที่ ปรุง ประกอบ และที่รับประทานอาหาร เพื่อป้องกันการปนเปื้อนสิ่งสกปรกลงสู่อาหาร หรือเชื้อโรคที่เกิดจากสัตว์เป็นสื่อสู่คน
     กรณีหากพบสถานประกอบกิจการจำหน่ายอาหารจัดให้มีสัตว์เลี้ยงเข้ามาอยู่ปะปนกับผู้บริโภคในบริเวณรับประทานอาหาร ถือได้ว่าปฏิบัติไม่ถูกต้องตามหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการป้องกันเหตุรำคาญและโรคติดต่อ เจ้าพนักงานท้องถิ่นสามารถออกคำสั่งทางปกครองให้ผู้ประกอบกิจการแก้ไขปรับปรุง จัดการป้องกันและไม่ให้มีสัตว์เลี้ยงในบริเวณรับประทานอาหารได้ หากฝ่าฝืนคำสั่งจะมีโทษตามกฎหมาย
     3. ขณะนี้มีร่างกฎกระทรวงว่าด้วยสุขลักษณะของสถานที่จำหน่ายอาหาร พ.ศ..... ที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมอนามัย ผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีเรียบร้อยแล้ว และสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจสอบรอบสุดท้ายคาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนกันยายน 2560 โดยมีข้อบัญญัติให้สถานที่จำหน่ายอาหารต้องมีการควบคุมสัตว์แมลงนำโรค รวมถึงสัตว์เลี้ยงต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามหลักสุขาภิบาลอาหาร เมื่อกฎกระทรวงว่าด้วยสุขลักษณะของสถานที่จำหน่ายอาหาร พ.ศ. .... ได้ออกประกาศและมีผลบังคับใช้แล้ว จะมีผลให้ธุรกิจคาเฟ่กิจการจะให้บริการสัตว์เลี้ยงอยู่ปะปนกับคนขณะบริโภคอาหารไม่ได้
     4. ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ พ.ศ. 2558 กรณีหากมีผู้ใดประสงค์จะจัดตั้งธุรกิจคาเฟ่สัตว์เลี้ยง ซึ่งเข้าข่ายถือเป็นกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ประเภทที่ 1(2) การประกอบกิจการเลี้ยง รวบรวมสัตว์ หรือธุรกิจอื่นใดอันมีลักษณะทำนองเดียวกัน เพื่อให้ประชาชนเข้าชมหรือเพื่อประโยชน์ของกิจการนั้น ทั้งนี้ ไม่ว่าจะมีการเรียกเก็บค่าดูหรือค่าบริการในทางตรง หรือทางอ้อมหรือไม่ก็ตาม ดังนั้น ก่อนดำเนินกิจการผู้ธุรกิจคาเฟ่สัตว์เลี้ยงต้องได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ซึ่งก็คือ นายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น ๆ อีกทั้งต้องปฏิบัติตามเพื่อป้องกันอันตรายต่อสุขภาพของสาธารณชน ตามหลักเกณฑ์กฎกระทรวงควบคุมกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ พ.ศ. 2560 ด้วย ดังนั้น ธุรกิจคาเฟ่สัตว์เลี้ยงจึงไม่ใช่สถานที่จำหน่ายอาหาร สามารถให้บริการชมสัตว์เลี้ยงได้เท่านั้น แต่หากผู้ประกอบกิจการจะจัดให้มีการจำหน่ายอาหารหรือเครื่องดื่มไว้บริการด้วย ผู้นั้นต้องได้รับใบอนุญาตรวม 2 ประเภท คือ ใบอนุญาตประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์เลี้ยง และใบอนุญาตสถานประกอบกิจการจำหน่ายอาหาร และพื้นที่ให้บริการลูกค้าต้องแยกสัดส่วนที่ชัดเจน ไม่สามารถใช้พื้นที่ให้บริการร่วมกันได้เลย