จะเป็นอย่างไร ถ้าโลกต้องกลับไปสู่การต้องทุกข์ทนกับความยากลำบากที่ทำให้ระบบการส่งยาต้องถูกตัดขาด ด้วย “ภูมิปัญญา” ที่พร้อมทำให้ “การดูแลตัวเอง” เป็นเรื่องที่ “ไม่ต้องรอคอยแต่การพึ่งพา” จะช่วยปัดเป่า “ขวากหนามแห่งการดำเนินชีวิต” สู่ “หนทางแห่งสุขภาวะยั่งยืน”

สถานการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล มีสถานะเทียบเท่า “ภาควิชา” ของคณะฯ โดยมี “โรงงานผลิตยาสมุนไพรระดับมาตรฐานสากล” สร้างผลิตภัณฑ์สมุนไพรครบวงจรมายาวนานกว่าสองทศวรรษ ภายใต้องค์ความรู้และงานวิจัย

ตลอดจนได้ผลักดันสู่ “บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร” เพื่อการใช้ประโยชน์ในวงกว้างในเวลาต่อมาได้อย่างสมศักดิ์ศรี “มหาวิทยาลัยมหิดล…มหาวิทยาลัยวิจัยชั้นนำของประเทศไทย”

ซึ่งตัวอย่างยาสมุนไพรแผนไทยที่มีบรรจุใน “บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร” และใช้ใน “งานบริการของ สถานการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล” เช่น “ยาสหัสธารา” บรรเทาอาการปวดเมื่อย ขับลม บรรเทาอาการจุกเสียด และ “ยาหอมอินทจักร์” แก้ลมจุกเสียด แก้คลื่นไส้อาเจียน เป็นต้น

โดย อาจารย์ ดร. พท.ป.สุวีรวรรณ ลิ้มสุวรรณ ได้เป็นเจ้าของร่วมผลงานวิจัยเปรียบเทียบการใช้ยาสมุนไพรตำรับอายุรเวทศิริราช กับยานอนหลับในแผนปัจจุบัน นอกจากนี้ยังมีความเชี่ยวชาญด้าน “การปรุงยาสมุนไพร” จนได้ผลิตขึ้นเป็น “ตำรา” สร้างคุณูปการต่อการให้การรักษาผู้ป่วยด้วยแพทย์แผนไทย

ซึ่งเป็น “ฟันเฟืองสำคัญ” ทำให้ สถานการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล มีความโดดเด่นในศักยภาพที่มากกว่า “การผลิตยาสมุนไพร” แต่ยั่งยืนด้วย “การผลิตบุคลากรแพทย์แผนไทยคุณภาพ” ที่ไม่หยุดยั้งยกระดับมาตรฐานทางวิชาชีพต่อยอดทางวิชาการเพื่อพัฒนาการรักษาตามภูมิปัญญาที่ “ทันสมัย” และ “พิสูจน์ได้ด้วยวิทยาศาสตร์”

เช่นเดียวกับ อาจารย์ ดร. พท.ป.เกษมณี จงเจียมดี อาจารย์ประจำสถานการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ได้เป็นเจ้าของผลงานวิจัยร่วมเพื่อศึกษาถึง “ความปลอดภัยของการทำท่าฤาษีดัดตน” จนได้พัฒนาสู่ “Interactive Kiosk” ชื่อ “กายาฤาษี”

และ “เกมออกกำลังกายแบบ Cardio-exercise” ชื่อ “กายาจตุรก้าว” ที่ประยุกต์ใช้เทคโนโลยี “เซนเซอร์ตรวจจับ” เพื่อการออกท่าที่ถูกต้อง และ “เกมมิฟิเคชัน” ที่ช่วยทำให้เกิดความเพลิดเพลินขณะออกกำลังกาย โดยปัจจุบันพร้อมพัฒนาสู่เวอร์ชัน 2

จนได้รับเชิญให้ร่วมจัดแสดง ให้ความรู้ พร้อมให้บริการแพทย์แผนไทย เพื่อเติมเต็มบูรณาการระหว่าง “การแพทย์แผนไทย” และ “เกษตรชุมชน” ใน “งานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2569” จุดที่ 5 “หมู่บ้านอีสาน” ระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 - 14 มีนาคม 2570 รวม 134 วัน

โดยประชาชนผู้ “รักษ์สุขภาพ” สามารถเข้าชมเพื่อเพิ่มพูนประสบการณ์การเรียนรู้ดูแลสุขภาวะด้วยแพทย์แผนไทย นอกจาก Interactive Kiosk ที่นำมาให้บริการแล้ว ยังได้จัดนิทรรศการให้ความรู้เกี่ยวกับศาสตร์และประวัติการแพทย์แผนไทย พร้อมเปิดให้สัมผัสกับ “แพทย์แผนไทยตัวจริง” ที่หมุนเวียนกันมาให้คำปรึกษา ร่วมกับวิเคราะห์ “ธาตุเจ้าเรือน” สอนท่าบริหาร “ฤาษีดัดตน” เวิร์กชอปทำผลิตภัณฑ์สมุนไพรไว้ใช้เอง

พร้อมเปิดตัวยาจากความร่วมมือกับ กรมวิชาการเกษตร กระทรวงการเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งเป็น “ยาตำรับไทย” จาก “สมุนไพรคุณภาพสูง” สู่ “ยาเพื่อการใช้ในเวชปฏิบัติได้จริง” ได้แก่ “ใบอุ่น” (ยาหม่อง) “ใบกลิ้ง” (ยานวดน้ำมันหอมระเหย) และ “ใบหอม” (ยาดม) ซึ่งอยู่ระหว่างการขึ้นทะเบียนยาสมุนไพร โดยนับเป็นจุดเริ่มต้นของการเดินหน้าความร่วมมือของห่วงโซ่การผลิตยาสมุนไพร จากต้นน้ำ สู่กลางน้ำ และปลายน้ำ คือประชาชนต่อไป

และเป็นการพิสูจน์ว่า “พลังแห่งความเป็นหนึ่งเดียวชนะทุกสิ่ง” ทำให้ภาคเกษตร ภาควิชาการ ภาคการผลิต และภาคประกอบการ จากเดิมที่เคยทำงานแยกส่วนกัน ได้มาสอดประสานจนเกิด “นวัตกรรม” เป็นผลิตผลที่นำมาซึ่ง “ความภาคภูมิใจ” ใน “ผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาไทย”

มหาวิทยาลัยมหิดลพร้อมอุทิศเพื่อการดูแลสุขภาวะประชาชน บน “โลกแห่งการเรียนรู้เพื่อการพึ่งพาตัวเอง” สู่การเตรียมพร้อมเผชิญอุปสรรคที่ท้าทาย

ติดตามข่าวสารที่น่าสนใจจากมหาวิทยาลัยมหิดลได้ที่ https://mahidol.ac.th

Cr: ภาพจาก สถานการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

สัมภาษณ์ และเขียนข่าวโดย ฐิตินวตาร ดิถีการุณ นักประชาสัมพันธ์ (ชำนาญการ) โครงการงานประชาสัมพันธ์ภายใน / พันธกิจพิเศษ งานสื่อสารองค์กร กองบริหารงานทั่วไป สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล โทร. 0-2849-6208