อาการ "ขัดเบา" หรืออาการปัสสาวะไม่สะดวก ออกน้อย กะปริดกะปรอย ทางศาสตร์การแพทย์แผนไทยสัมพันธ์กับความผิดปกติของธาตุน้ำ (มุตตัง/น้ำมูตร) ซึ่งเราสามารถใช้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานช่วยดูแลเบื้องต้นได้ เช่น:
1. กระเจี๊ยบแดง – ชงกลีบเลี้ยง/กลีบรองดอกตากแห้งบดผง ดื่มวันละ 3 ครั้ง
2. ขลู่ – ใบสดหรือแห้งหั่นชิ้นเล็ก 1 กำมือ ต้มน้ำดื่มก่อนอาหาร
3. ตะไคร้ – กาบใบ/เหง้าแก่ ต้มดื่มหรือคั่วไฟอ่อนชงเป็นชา
4. สับปะรด – เหง้าหั่นต้มน้ำดื่มวันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร
5. หญ้าคา – รากสดหรือแห้งสับ 1 กำมือ ต้มน้ำดื่มก่อนอาหาร
6. หญ้าแห้วหมู – หัวแห้วหมูทุบพอแหลก ต้มดื่มหรือคั่วชงชา
7. อ้อยแดง – ลำต้นสดสับต้มน้ำดื่ม ครั้งละ 1 ถ้วยชา
8. หญ้าหนวดแมว – ใบแห้ง 4–5 กรัม ต้มหรือชงน้ำดื่ม

ข้อควรระวัง: ไม่ควรใช้สมุนไพรดูแลตนเอง หากมีอาการไข้สูง หนาวสั่น ปวดบั้นเอว ปัสสาวะเป็นเลือด/ไม่ออก หรืออาการไม่ดีขึ้น ควรรีบพบแพทย์ทันที

 

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก